国际象棋/规则

维基教科书,自由的教学读本

跳转到: 导航, 搜索

目录

[编辑] 概要

国际象棋不像其他游戏,它不是靠运气获胜。结果取决于玩家的决定。然而,由于它的复杂性,一些决定的深远影响是不可预见的。

国际象棋的一方执白,另一方执黑。颜色的选择可以用投掷硬币的方法,如果没有硬币,则一方把不同颜色的两个棋子用手捂住,让另外一方选择颜色。

一旦颜色分配好,就又白色先移动。白色先走是重要的规定,任何国际象棋玩家都必须遵守。白色移动了,黑色才移动。游戏就是轮流移动棋子,直至一方被将死。

基本的规则:
  • 一方玩家的棋子不能占据自己的棋子的位置。
  • 如果一个棋子移动到并占据了敌方的棋子,那么后者叫要从棋盘中移走,又前者代替。被移走的棋子称被吃掉。
  • 除了马,任何棋子都不能越过其他棋子。
  • 玩家不能将自己的王陷入被将的局面。

这些基本规则外还有例外,在下文将一一列明,如一方玩家可以在同一轮移动两步(王车易位),一方兵吃掉另一方兵但不是占据它的位置(吃过路兵)或者一方兵变成了除自己和王的另一角色(兵的升变)。

[编辑] 棋盘

国际象棋的棋盘为正方形,由32个深色和32个浅色方格交替排列组成。每边8个方格。浅色棋格称为“白格”,深色棋格称为“黑格”,摆放棋盘时要使每位棋手的右下角为白格。

[编辑] 棋子

国际象棋的棋子也分为两种颜色:浅色棋子称为“白棋”,执白棋的棋手称为“白方”;深色棋子称为“黑棋”,执黑棋的棋手称为“黑方”。对弈双方各有16枚棋子,分别为一王、一后、双象(或主教)、双马(或骑士)、双车(或城堡)和八兵。

Chess kdt45.svgChess klt45.svg
Chess qdt45.svgChess qlt45.svg
Chess rdt45.svgChess rlt45.svg
Chess bdt45.svgChess blt45.svg
Chess ndt45.svgChess nlt45.svg
Chess pdt45.svgChess plt45.svg

[编辑]

Chess kll44.png

王(King)每次可以朝每个方向前进一格。因为这样,两个王永不能走在相近的位置。王所走到的位置不可有对方棋子的威胁,否则会被视为“违规移动”。吃子与走法相同。如果一方的王正在被将,该方必须首先解除被将的威胁,用其他棋子截断将王的路径、吃掉将王的棋子或是离开将的范围。

虽然王所具有的力量不大,但它是全个棋局中最为重要的棋子。王如果被将,且不能逃脱,这时就说被将死。将死对方的一方为赢家,被将死一方为输。

下图的白王正在被将,如果白王向上或向左移动,黑象会将白王,这样就是“违规移动”。白王如果向右下角移动,也是如此,因此,白王只有5个可动位置。

Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess bdd44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess kll44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess kdl44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
图中“X”表示可行的位置


[编辑]

Chess qll44.png

后(Queen)是最强的棋子,移动步数不限、方向不限,但不可转向、不能越过其他棋子。可以说是车与象的结合。


Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess xxd44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess xxl44.png Chess xxd44.png Chess xxl44.png Chess xxd44.png Chess qll44.png Chess xxd44.png Chess xxl44.png Chess xxd44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess xxd44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png


[编辑]

Chess rll44.png

在中国象棋的车相同,车(Rook)的走法是横走或直走,格数不限,但不可斜走、不能越过其他棋子。车如果要占据敌方的棋子的位置,车就是吃掉敌方的棋子,车不能占据自己一方的棋子的位置。


Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess xxl44.png Chess xxd44.png Chess xxl44.png Chess xxd44.png Chess rll44.png Chess xxd44.png Chess xxl44.png Chess xxd44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png



[编辑]

Chess bll44.png

象(Bishop)的走法只可斜走,格数不限,但不可转向、不可越过其他棋子。象的移动是严格规范的,白格的象只可以在白格出现,黑格的象只可以在黑格出现。每局开始时,每一方都有两个象,一个在黑格,一个在白格。下图的象只能在白格中移动。


Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess bll44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess xxl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess xxl44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png


[编辑]

Chess nll44.png

国际象棋中的马(Knight)与中国象棋中的马行走的路径相同,呈“日”字型或“L”字型,但没有“绊马脚”的限制,即先沿横线或直线走一格,然后沿斜线离原格方向一格,在走第一格时即使该格已有棋子占据也仍可行走,在走第二格时有棋子,则能吃掉该棋子。马是唯一能够跳过或在其他棋子间移动的棋子。下图是马的可行位置,共有8个,若8个位置中王占据其中一个,则可构成将。

Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess nll44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess xxd44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png


[编辑]

Chess pll44.png

兵(Pawn)的第一步向前可走一格或两格,以后每次只能向前走一格,不可向后走。但吃对方棋子时,则是向位于斜前方的那格去吃,并落在那个格。由于这样,同一纵列的双方兵互相构成阻碍。

下图的黑兵阻止了它前面的白兵的前进,此时白兵可以向右上角移动一格,吃掉右边的黑兵。

Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess pdl44.png Chess pdd44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess pld44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess pdl44.png Chess pld44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png

[编辑] 兵的升变

一方的兵如果从开始的位置移动到对方的最后一行(底线),则这个兵可以升变。升变的兵可以变成该方的马、象、车或后,而不能变成兵自己或王。如此一来,该方就有两个后,如果全部兵都这样做,则最多有9个后。

[编辑] 特殊步法

[编辑] 王车易位

王翼易位(短易位)
后翼易位(长易位)

王车易位(castling)是一方的王和车的位置调整。调整王的车叫王翼易位,调整后的车叫后翼易位。一方玩家可以向车的方向移动王两格,随后移动车,并越过王。注意,王必须要先移动,而非车。如果车先移动,那么王就不能再动,王车易位将不能实现。因为国际象棋中认为,若一方触摸一个棋子,那么那个棋子就要移动。

符合以下规则,王车易位将不能实现:

  1. 王或参与王车易位的车以前移动过(无论是否位于同一位置)

符合以下任一规则,王车易位将暂时不能实现:

  1. 王正在被将或将会被将
  2. 王所在的格,或易位时王将要经过的格,或易位后王将占据的格,正在受到对方的一个或几个棋子的进攻
  3. 王与参与王车易位的车之间的格子还有其他棋子


[编辑] 吃过路兵

可以说,吃过路兵(en passant capture)就是吃掉走过你的敌方的兵。

当一方的兵从原始位置向前一步走两格时,如果所到格的同一横线的相邻格有对方的兵时,则后者可以立即吃掉相邻的前者,但是占据原来位置的斜前方那一格,而不是前者原来占据的那格。不过可“吃过路兵”的一方必须在对方走棋后的下一步马上吃,否则就永远失去“吃过路兵”的机会。

兵在其头一次移动时可前进两步,是国际象棋比较新近的规定,吃过路兵的引入是防止新规定的滥用。

下图所示,黑兵前进两步,黑兵就被白兵吃掉。

Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess kdl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess pdl44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess pld44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess kld44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess kdl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess pld44.png Chess pdl44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess kld44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess kdl44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess pld44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess kld44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png

[编辑] 游戏的完结

游戏将不停地进行,直至:

  • 一方的王被将死(该方为输家)
  • 比赛上,一方用完时间(该方为输家,但有两个例外)
  • 一方认输,等同退出游戏,认输通常被认为是王的走投无路
  • 轮到的一方成为僵局,即没有可以将死对方的步,此局成为和局
  • 双方同意和局。和局提出者要等对方完成其步。如果和局的提出被接受,此局为和局,和局提出者不能反悔。
  • 符合以下任一条件,可以称和局:
    • 一方在有限步数内没有足够的棋子将死另一方
    • 双方均用完时间
    • 一方用完时间,但对方在有限步数内没有足够的棋子将死该方
    • 在连续的50个回合内,双方既没有棋子被吃掉,也没有兵被移动过
    • 下一步之前,同样的移动出现了两次。

[编辑] 礼仪

通常,在国际象棋的比赛中,参赛者都要符合以下规则:

  • 摸子必动(Touch move):如果一方触摸了自己的棋子,就必须要移动该棋子,若触摸对方的棋子,就必须吃掉该棋子(除非不能吃掉)。如果释放一个棋子,就完成移动,不能反悔。如果需要调好棋子的位置,要说“j'adoube”或“I adjust”等,向对方示意。
  • 对方思考时保持安静:当轮到你时,你才可以提出调好棋子、提出和棋或声称和棋。

一个完好的游戏需要相互配合的,基本上都要考虑到防止令对方分心。